Những cái tên không thể quên.

Tôi đã từng không thích quãng, đặc biệt là các quãng tăng và giảm.

Trong kỳ thi tuyển sinh cho cấp đại học tại trường Nhạc cách đây 6 năm, khi được hỏi cảm âm một quãng 5 giảm, tôi đã trả lời sai be bét. Vì thực chất, tôi chỉ được dạy về khoảng cách của nó trên các dòng kẻ chứ không hề được học để nghe quãng 5 giảm vang lên sẽ như thế nào.

Đó là bởi vì một khoảng thời gian dài trước đây, trường cũ đã khiến tôi tin rằng, nghe được quãng là một khả năng thần thánh cũng những người “được chọn” (the choosen ones). Tôi không “được chọn”, thôi thì đành chấp nhận.

Tuy nhiên, khi đã trở thành một giáo viên dạy Piano hơn 10 năm sau, tôi biết rằng khả năng cảm âm của một người học nhạc phát triển phụ thuộc rất nhiều vào cách người đó tập luyện hằng ngày.

Khi gặp Hansa và cùng con bé trải qua các kỳ thi ABRSM, những sự giác ngộ bất ngờ đến từ các buổi học đem đến cho tôi một niềm tin mới rằng: Chỉ cần có phương pháp luyện tập chính xác, những người bình thường nhất (non perfect pitch people) cũng có thể cảm âm được.

Cách đây hơn 1 tháng, tôi luôn cố lảng tránh khi Hansa hỏi về chủ đề Quãng trong ABRSM Theory Grade 3. Trong tâm trí tôi, nó vô cùng khô khan và chán ghét, như một nốt mụn dưới da, nặn hoài mà không thể ra được. Vì thế, rất nhiều lần đứng trước thắc mắc của con bé, tôi chỉ biết cười xoà: “Chúng ta sẽ nói về nó vào một ngày khác con yêu ạ!” (We will talk about that on another day, honey!)

Cuối cùng thì, “ngày khác” đó cũng đến. Đó là ngày tôi nhận ra, Quãng là một trong các chủ đề cuối cùng và duy nhất mà chúng tôi phải học để hoàn thành nội dung cuốn sách. Dù muốn dù không, tôi vẫn phải đối diện.

Ngày hôm ấy, Hansa rất hào hứng thảo luận với tôi về Quãng 6 và 7. Tôi để con bé được tự do tìm hiểu cách tạo ra các quãng 6 trưởng/thứ và 7 trưởng/thứ là như thế nào. Khoảng cách của chúng sẽ bao gồm bao nhiêu cung và nửa cung. Tôi chọn cách này vì không muốn con bé chỉ thuộc bài như vẹt mà không hiểu gì cả.

Xong xuôi lý thuyết đâu vào đấy là đến phần thực hành (ear – training). Trong đầu tôi, viễn cảnh năm nào đã từng xảy ra với tôi có lẽ bây giờ sẽ đến với con bé. Tôi hiểu Hansa, con bé không phải là người có cảm âm hoàn hảo.

Và tôi đã đúng, Hansa không nghe được sự khác biệt giữa trưởng và thứ của quãng 6 và 7. Cảm giác chán nản năm xưa phút chốc ùa về.

Cứ như vừa hụt chân rơi xuống một hang động rất sâu, bóng tối ngập lút qua đầu tôi. Rầm, thân thể tôi xõng xoài nằm trên đất. Nhưng nơi bên trong hang động, có một tia sáng gì đó vừa nháy lên rất nhanh: Quãng có thể sẽ khó đoán ra, nhưng màu của chúng lại có thể dễ dàng cảm nhận được nếu như chúng có những cái tên đặc biệt thể hiện tính chất của chúng.

Tỉnh táo hẳn, tôi ngồi dậy và yêu cầu Hansa nghe lại các quãng 6 trưởng/6 thứ cũng như 7 trưởng/7 thứ thêm vài lần nữa, sau đó thì con bé phải tự đặt tên cho chúng. Khi để Hansa tự do lựa chọn những cái tên, tôi muốn điều này sẽ đánh thức tính cá nhân hoá bên trong con bé và cho nó cảm giác nội dung này là do nó tạo ra, bởi nó khám phá, chính nó chứ không ai.

Nhiều cái tên được chúng tôi đem ra bàn tròn thảo luận, cuối cùng Hansa chọn “Vui vẻ” (happy) cho quãng 6 trưởng và “Thất vọng” (disappoinment) cho quãng 6 thứ. Quãng 7 trưởng đem lại cảm giác căng thẳng giống như ai đó đang “Tức giận” (angry) còn quãng 7 thứ thì có vẻ như ai đó đang “Khó chịu” (upset).

Chúng tôi thử lại lần nữa, sau khi chơi một trong bốn quãng trên, tôi đặt cho Hansa 2 câu hỏi: “Đây là một quãng xa hay gần?” “Màu của quãng này là màu gì?”

Cứ như thế, tôi thử trên nhiều giọng khác ngoài Đô trưởng. Hansa đã có thể nói đúng hơn các tên quãng nhiều hơn so với những lần trước.

Hansa đang ghi chép lại tên của những người bạn mới…

Chỉ với một chút thêm thắt nhỏ cho Quãng, nay cả tôi và Hansa đều cảm thấy chúng thật gần gũi, như những người bạn thật thụ trên chuyến hành trình Âm Nhạc.

Nhật ký của một cô giáo dạy Piano

21.01.2019

2 Replies to “Những cái tên không thể quên.”

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *