Làm Thế Nào Để Cho Con Bắt Đầu Học Piano – Dành Cho Phụ Huynh Đang Sống Tại Đức

 

Dẫu vậy, là một phụ huynh, chúng ta vẫn muốn làm hết sức để đem đến cho con em mình nền giáo dục tốt nhất, dù bạn đang sống ở Việt Nam hay ở Đức thì điều đó không bao giờ thay đổi.

Như vậy thì nên cho trẻ bắt đầu học chơi Piano như thế nào?

1. Hãy Tìm Một Giáo Viên Phù Hợp

Một số gia đình tin rằng đăng ký cho con học tại những trung tâm danh tiếng sẽ cho kết quả tốt hơn những lớp nhỏ lẻ ít người biết đến. Điều này có thể đúng, cũng có thể không. Chúng ta thường suy nghĩ sai lầm rằng kết quả học đàn tốt hay không tương ứng với khả năng chơi đàn của giáo viên.

Nếu con bạn mới học Piano, chúng không nên được dạy bởi một nghệ sĩ Piano cổ điển quá xuất sắc, sự chênh lệch quá lớn về trình độ đôi khi khiến cả hai không đủ kiên nhẫn để chấp nhận nhau. Ngược lại, nếu con bạn mong muốn theo đuổi âm nhạc một cách nghiêm túc, hãy thực sự đầu tư cho chúng một giáo viên có xuất thân từ các trường nhạc chính quy – bởi vì chỉ có họ mới hiểu được “chuẩn” của sự chuyên nghiệp là ở đâu.

Tại Đức, các Musikhochschulen (Nhạc viện quốc gia) như Hochschule für Musik und Theater München hay Hochschule für Musik Nürnberg đào tạo ra những giáo viên có nền tảng sư phạm bài bản. Bạn hoàn toàn có thể tìm kiếm giáo viên tốt nghiệp từ những trường này, họ thường nhận dạy tư hoặc làm việc tại các Musikschule địa phương với mức học phí hợp lý hơn bạn nghĩ.

Hãy bám vào mục tiêu phù hợp với nhu cầu và lứa tuổi của trẻ để lựa chọn giáo viên đúng đắn. Và hãy nhớ rằng, trong mỗi giai đoạn phát triển, con bạn sẽ cần được học cùng những người thầy khác nhau. Theo kinh nghiệm của mình, để một đứa trẻ có thể phát triển phong phú nhất về những giá trị trong âm nhạc, ít nhất chúng cần được trải qua hơn ba người giáo viên ở ba thời điểm khác nhau. Nhưng trên tất cả, người thầy đầu tiên chúng gặp sẽ là một trong những người quan trọng nhất trong cuộc đời âm nhạc của chúng.

2. Hãy Lựa Chọn Môi Trường Phù Hợp

Một trong những câu hỏi phụ huynh thường hỏi mình nhất là: “Nên cho con học nhóm hay học riêng?” Nếu đây là lần đầu tiên trẻ tiếp xúc với Piano, mình xin trả lời không ngần ngại: hãy cho trẻ học nhóm.

Một vài ưu điểm của lớp học nhóm có thể kể đến:

• Phát triển khả năng nhận thức
• Phát triển kỹ năng giao tiếp và hòa nhập xã hội
• Thúc đẩy động lực bản thân khi học cùng bạn bè
• Củng cố tính kiên trì và tự nguyện trong học tập

Nếu những điều trên chưa đủ thuyết phục bạn, hãy nhìn vào ưu điểm của lớp học 1:1 để so sánh: kiến thức vững vàng hơn, kết quả đạt được nhanh hơn, và giáo viên có thể chỉnh sửa chi tiết từng kỹ thuật. Tùy vào mục tiêu của con bạn, mỗi hình thức đều có chỗ đứng của nó.

Tại Đức, hệ thống Jugendmusikschule (Nhạc viện Thiếu nhi) được tổ chức rất bài bản ở hầu hết các thành phố và quận huyện. Họ có cả chương trình Musikalische Früherziehung (Giáo dục âm nhạc sớm) dành cho trẻ từ 4–6 tuổi theo hình thức nhóm, và Instrumentalunterricht (Học nhạc cụ) cho trẻ lớn hơn. Đây là một điểm xuất phát lý tưởng mà nhiều phụ huynh Việt tại Đức đôi khi bỏ qua vì chưa quen với hệ thống này.

Cá nhân mình rất thích dạy những gia đình có anh chị em cùng học đàn, hiệu ứng tích cực của những buổi học đó phát huy rất mạnh mẽ và có tác động sâu sắc đến từng đứa trẻ.

3. Hãy Lựa Chọn Một Lớp Học Phù Hợp… Cho Mẹ!

Điều thứ ba này là về các mẹ đấy!

Rất nhiều phụ huynh không biết rằng muốn trẻ học Piano đạt kết quả tốt, chính phụ huynh cũng nên là người biết về Piano một chút. Mỗi phụ huynh, trước khi tìm được một giáo viên phù hợp cho con, nên là người biết về âm nhạc về Piano ở mức căn bản.

Hãy tưởng tượng bạn đã hoàn thành một khóa Piano căn bản. Sau đây là tất cả những gì bạn có thể làm để hỗ trợ con mình:

• Kiểm tra bài tập về nhà của con
• Chỉnh sửa kỹ thuật cho con ngay trong lúc con tập luyện ở nhà
• Dạy con đọc nhạc
• Tạo cảm hứng và tấm gương cho con tập luyện

Tuyệt vời chứ? Theo mình là rất tuyệt vời!

Tin vui là tại Đức, các Volkshochschule (VHS) có các khóa học Piano dành cho người lớn với chi phí rất phải chăng, thường chỉ từ 50–100€ cho cả một học kỳ. Bạn chỉ cần dành một tuần một buổi khoảng 45 phút đến lớp và mỗi ngày khoảng 15 phút để tự tập. Những kết quả đáng mong đợi sau đó sẽ đến rất diệu kỳ cho cả bạn lẫn con bạn.

4. Hãy Cho Con Được Tiếp Xúc Với Âm Nhạc Nhiều Nhất Có Thể

Nói đầy đủ hơn: “Hãy cho con được tiếp xúc với âm nhạc và học cách cảm nhận chúng.”

Âm nhạc là một môn nghệ thuật rất hoàn thiện, và để cảm nhận được âm nhạc không có cách nào khác ngoài việc nghe và thưởng thức chúng. Đừng nghĩ rằng trẻ còn quá nhỏ để có thể cảm nhận Mozart hay Schumann. Sự nghe của trẻ bắt đầu từ lúc 0 tuổi, và theo quan sát của mình, khả năng cảm âm của trẻ thường dần bị thu hẹp khi chúng bước vào lứa tuổi thiếu niên — khi những biến đổi sinh lý khiến tâm trí trẻ bị xao nhãng và mất đi sự tập trung thuần khiết từng có. Vì thế, chưa bao giờ là quá sớm để cho trẻ nghe nhạc.

Ở Đức, bạn đang sống trong một trong những nền văn hóa âm nhạc cổ điển phong phú bậc nhất thế giới — quê hương của Bach, Beethoven, Brahms, Schumann, và Wagner. Đây là một đặc quyền không nhỏ. Hãy tận dụng nó:

• Đưa con đến các buổi hòa nhạc thiếu nhi (Kinderkonzerte) tại nhà hát địa phương — hầu hết các Philharmoniker lớn ở Đức đều có chương trình riêng cho trẻ em với vé rất rẻ
• Khám phá chương trình Musikgarten hoặc các lớp Musikalische Früherziehung tại Jugendmusikschule gần nhà, nơi trẻ được vừa nghe, vừa vận động, vừa cảm nhận âm nhạc qua cơ thể
• Đơn giản nhất: hãy cho trẻ nghe nhạc mỗi ngày tại nhà — từ nhạc cổ điển, dân ca, đến những giai điệu trẻ yêu thích.

Với mỗi tính cách khác biệt, trẻ sẽ có sở thích âm nhạc riêng. Việc nuôi dưỡng thói quen nghe nhạc từ sớm sẽ hỗ trợ rất nhiều cho sự phát triển tâm hồn và trí tuệ của trẻ.

5. Hãy Thả Lỏng Và Kiên Nhẫn

Đa phần cha mẹ nào cũng mong muốn con em mình đạt được một số thành tựu sau khi dành thời gian học một điều gì đó. Đặc biệt với những phụ huynh Việt mình từng gặp dù ở Việt Nam hay ở Đức số đông đều muốn nhìn thấy con mình ngồi ngay ngắn trên cây đàn, lả lướt đôi bàn tay bé xíu chơi một giai điệu vui tai.

Nhưng họ đâu có biết rằng, học tập là một quá trình kéo dài, không phải là đích đến duy nhất.

Vì thế, việc suy nghĩ theo kiểu “Tại sao con nhà người ta chơi đàn hay thế mà con mình cô dạy thế nào mà vẫn chưa đàn nổi một bài nào?!” thật sự làm khổ tâm rất nhiều giáo viên và cả đứa trẻ.

Nếu con bạn tỏ vẻ khó chịu khi đến giờ học đàn, đừng quát mắng ầm ĩ, hãy từ tốn ngồi xuống nói chuyện và tìm hiểu những tâm tư bên trong chúng. Nếu chúng khóc vì muốn chơi thêm một chút nữa, hãy nghiêm khắc nhưng bình tĩnh nói rằng giờ chơi đã hết và chúng cần tập trung vào giờ học. Đặt ra kỷ luật tích cực để gíup con tuân thủ nhưng vẫn tôn trọng sự phát triển nhận thức của con.

Nếu giáo viên nói rằng con bạn ít tập đàn ở nhà, hãy hỏi họ về các hoạt động và phương pháp bạn có thể làm để giúp con thay vì la mắng con. Và sau tất cả, nếu đến tuổi 12–16 con bạn vẫn không có dấu hiệu yêu thích đàn Piano, hãy thả lỏng tâm trí và bình thản chấp nhận điều đó.

Mỗi phụ huynh đều là một cá nhân đóng góp vào sự phát triển và hình thành nhân cách của trẻ. Mình luôn mong rằng những điều chúng ta làm sẽ hỗ trợ cho mỗi trẻ có một điều kiện học tập thật tốt và lý tưởng. Và nếu bạn đang ở Đức, bạn đang có trong tay một hệ thống giáo dục âm nhạc cộng đồng thuộc hàng tốt nhất thế giới. Hãy dùng nó, cho con bạn, và cho cả chính bạn.

—–

Mình là Nguyễn Ngân – nhà giáo dục âm nhạc, giáo viên Piano với triết giáo dục khai phóng (liberal education) – Dùng âm nhạc làm điểm tựa phát triển con người. Hiện mình đang sống ở Nurumberg và giảng dạy Piano Online cho trẻ em và người lớn trên Việt Nam cũng như trên khắp thế giới.