Lúc còn là một nhạc sinh, mình thường ít quan tâm đến cảm nhận cá nhân. Đi học thì chỉ biết cắm cúi tập luyện những gì thầy cô đã giao sẵn. Không biết bản thân yêu thích cái gì, không biết thế mạnh của mình là gì và ngay cả con đường âm nhạc mà mình sẽ theo đuổi cũng không hề biết.
Và đó chính là một lỗ hổng rất lớn đã khiến việc chơi đàn của mình bị tuột lại so với mọi người.
Bị tuột lại không có nghĩa là mình đặt bản thân mình để so sánh với ai. Nhưng bị bỏ lại nghĩa là mình đã hoang mang trong một thời gian và không tìm ra được thứ mình yêu thích, trong khi những bạn bè xung quanh lại đang theo đuổi thứ âm nhạc mà họ rất yêu thích và tập luyện nó mà không biết mệt mỏi.
Nhìn lại, mình hiểu ra rằng sự khác biệt không nằm ở tài năng hay số giờ luyện tập. Nó nằm ở nội động lực – thứ lửa bên trong thôi thúc một người ngồi vào đàn không phải vì bị bắt buộc, mà vì họ thực sự muốn. Khi chưa tìm được nội động lực đó, mọi sự luyện tập đều chỉ là hoàn thành nhiệm vụ, và nhiệm vụ thì không bao giờ nuôi dưỡng được đam mê lâu dài.
Như vậy thì người trưởng thành khi học chơi Piano luôn phải tìm được câu trả lời cho 4 câu hỏi:
1. WHY – Vì sao tôi muốn học đàn?
Đây là câu hỏi nền tảng nhất, nhưng lại thường bị bỏ qua nhất. Nhiều người bắt đầu học Piano vì trào lưu, vì nhìn thấy ai đó chơi đẹp trên mạng, hoặc đơn giản là vì “có thời gian rảnh.” Những lý do đó không sai, nhưng chúng rất mong manh. Khi gặp khó khăn đầu tiên – một bản nhạc quá khó, một buổi tập không tiến bộ – lý do mong manh đó sẽ không đủ sức giữ bạn lại. Ngược lại, nếu WHY của bạn đủ sâu – ví dụ như muốn chơi một bản nhạc cho người thân nghe, muốn tìm lại cảm giác sáng tạo đã mất từ lâu, hoặc đơn giản là muốn có một không gian chỉ dành cho riêng mình – thì đó mới là thứ giúp bạn vượt qua được những ngày khó nhất.
2. WHAT – Điều gì trong âm nhạc thật sự là thứ hấp dẫn nhất với tôi?
Âm nhạc rộng lắm. Piano cũng vậy. Bạn bị hút bởi sự hùng tráng của Beethoven hay sự tinh tế của Chopin? Bạn mơ được chơi những bản nhạc phim cảm xúc, hay bạn thích nhạc Jazz với những ngẫu hứng tự do? Hay thậm chí, bạn chỉ muốn tự đệm để hát những ca khúc mình yêu thích? Việc trả lời được câu hỏi WHAT sẽ giúp bạn không bị lạc trong một biển giáo trình. Nó giúp bạn học có định hướng thay vì học tràn lan.
3. HOW – Làm thế nào để tôi đạt được điều đó?
Đây là câu hỏi cốt lõi nhất về mặt thực tiễn. Sau khi đã biết WHY và WHAT, bạn cần một lộ trình cụ thể. Học với ai? Học theo phương pháp nào? Tập bao nhiêu phút mỗi ngày là đủ và hiệu quả? HOW không phải là một công thức cố định cho tất cả mọi người – nó phụ thuộc vào thời gian bạn có, tốc độ tiếp thu của bạn, và đặc biệt là câu trả lời của bạn cho WHAT.
4. HOW LONG – Tôi cam kết sẽ đi trên hành trình này bao lâu?
Đây là câu hỏi ít người tự hỏi nhất, nhưng lại là thứ tạo ra sự khác biệt giữa người tiến bộ và người bỏ cuộc. Tiến bộ thực sự thường đến chậm, âm thầm, và đôi khi bạn sẽ có cảm giác mình đang “dậm chân tại chỗ” dù đã tập rất chăm. Nếu bạn không tự đặt ra cho bản thân một cam kết về thời gian, bạn sẽ rất dễ bỏ cuộc ngay khi bước vào “thung lũng chết”, khi mà bạn cảm thấy dường như mọi thứ đang bão hoà và bạn cũng không còn cảm hứng để tập luyện nữa.
Bốn câu hỏi này, bạn nên tự hỏi bản thân trước khi bắt đầu đăng ký học chơi Piano.
Vì thời gian là hữu hạn. Nhiều người nói rằng bạn còn có cả đời để làm những gì mình thích, nhưng trên thực tế thì không phải như vậy. Thời gian của chúng ta chỉ mang tính tương đối. Bạn còn có thể sử dụng được bao nhiêu thời gian để làm điều mình đã ao ước được làm, thì hãy bắt đầu với một kế hoạch thật sự rõ ràng và khoa học.
Và hơn hết, hãy bắt đầu bằng việc lắng nghe chính mình để biết con đường mà bạn thực sự muốn đi.
Ngân là một giáo viên dạy đàn Piano và Âm nhạc cho trẻ em. Hiện cô đang dạy Piano tại Seoul, South Korea và song song đó là nghiên cứu phương pháp giảng dạy phù hợp cho lứa tuổi tiểu học. Cô là người sáng lập trang Tôi Dạy Piano.