Change the World – Teach Music
Trang blog toidaypiano.com được tôi chắp bút viết những dòng đầu tiên từ giữa 2016 sau nhiều lần hẹn tới hẹn lui với lòng mà vẫn chưa làm được. Đùng một cái, sau khi đi chuyến Phú Yên – Đà Lạt về, tôi quyết định mình phải bắt tay vào một công trình gì đó để bản thân phải tuân theo một khối lượng công việc nhất định hàng tuần, vậy là tôi chọn cái gần nhất với mình: Dạy Piano.
Số chỉ nhịp.
Tôi biết đó là thứ ám ảnh nhiều giáo viên dạy Nhạc. Nhưng “cái gì không thể giết ta thì càng làm ta mạnh mẽ” .
Tôi cũng sợ khi phải dạy số chỉ nhịp, nhưng điều đó chỉ là một phát biểu trong quá khứ. Hiện tại của tôi đó là sự tận hưởng về những tiết học về số chỉ nhịp, chúng dạy cho bọn trẻ rất nhiều thứ về âm nhạc, về sáng tác, về sự cân bằng trong dòng chảy âm nhạc.
“Con bé học đàn với em như thế nào? …vì chị thấy nó học chữ với chị rất là khó luôn đó…”
Tôi nhận được lời nhận xét từ những giáo viên dạy bộ môn khác của học viên mình đại loại là như vậy. Bản thân tôi, khi còn là học sinh trung học cũng thuộc dạng không mấy xuất sắc của lớp. Mọi người chỉ biết đến tôi giống như một đứa học văn hóa thường thường và biết chơi đàn Organ, chỉ thế thôi. Vậy nên, khi nghe về học viên của mình không giỏi về những bộ môn khác cũng không làm tôi bất ngờ là mấy.
Âm nhạc là sự hình thành của âm thanh được sắp đặt theo những khuôn khổ nhất định. Học chơi nhạc phần nào chính là học cách lắng nghe và cảm nhận âm thanh được vang lên với những hình dáng khác nhau.
Trong cuốn sách Professional Piano Teaching tôi đang đọc, tác giả nói đến việc học đàn Piano có thể được cơ bản hình thành bằng cách cho trẻ nghe những âm thanh vang lên, rồi để chúng cảm nhận, sau đó là gọi tên và cuối cùng viết thành ký tự. Quá trình này được tóm gọn bằng bốn từ chúng ta rất hay quen dùng trong…tiếng Anh: Nghe, Nói, Đọc, Viết.
“Đặt câu hỏi đúng cũng là một cách để giảng dạy” – Paul Harris
Có bao giờ bạn cảm thấy khó khăn khi trẻ không muốn tiếp thu những ý kiến của bạn về lỗi sai của chúng?
Có bao giờ bạn cảm thấy mệt mỏi vì trẻ cứ đánh đi đánh lại một đoạn nhạc mà vẫn không có gì cải thiện?
Có bao giờ bạn bất lực vì trẻ không chấp nhận rằng chúng đã sai và cứ nhất quyết rằng những gì chúng đánh là đúng?
Tiết tấu là một trong những yếu tố căn bản nhất của Âm nhạc. Làm sao để hướng dẫn cho học viên có thể đọc được tiết tấu, vỗ (gõ) được tiết tấu, và hiểu về tiết tấu chính xác đã từng khiến tôi đau đầu khi mới bắt đầu đi dạy…
Thực tế chung, giáo viên nhạc cụ nói chung và giáo viên Piano chúng ta nói riêng thường không mấy quan tâm đến mảng lý thuyết âm nhạc mà chỉ chú trọng nhiều đến việc chơi bản nhạc. Nhưng chúng ta không biết rằng, nếu như trẻ không được dạy một cách cặn kẽ về lý thuyết âm nhạc, những gì chúng chơi trên đàn chỉ là sự lặp lại máy móc… *
Trưa hôm qua, khi ngồi nói chuyện với Emily. Mình có buồn hay không, chính mình cũng không rõ…
Như mọi lần, Emily và mình luôn thảo luận rất thẳng thắn với nhau về việc học Piano của hai đứa trẻ. Là một người phụ nữ đến từ nước Đức xa xôi, những phản hồi của Emily lúc nào cũng chứa đựng đầy sự rõ ràng và dứt khoác khi cô vói với mình về những suy nghĩ của cô.
Có lẽ ai đã từng hân hoan cầm trên tay tấm bằng tốt nghiệp trường Nhạc cũng đã từng cảm thấy hoang mang về khả năng của bản thân khi đối diện với một vài đứa trẻ đặc biệt. Và cô con gái út của Emily trong trường hợp này, là chính “đứa trẻ đặc biệt” ấy.
Con bé chỉ mới 6 tuổi và chưa bao giờ tham gia bất kỳ một lớp học âm nhạc nào trước đây, với nụ cười tươi tắn và đôi mắt thông minh ấy đã từng khiến mình cảm thấy lo lắng trong từng tiết học.
Đôi khi để chuẩn bị cho một tiết dạy vỏn vẹn 45 phút, mình phải xới tung mọi ngóc ngách lên để tìm ra một vài thứ thật sự hay ho. Rồi chính mình, ngồi mày mò hàng giờ để thiết kế những trò chơi, tư liệu giảng dạy với hy vọng, cố gắng làm hết sức để giúp cho cô bé cảm thấy đã hiểu bài.
Nhưng mình vẫn thất bại. Cho dù có sử dụng một mỹ từ nào khác đi nữa, thì việc thừa nhận mình-thất-bại có lẽ là một ý niệm đúng đắn nhất trong thời điểm này.
Nhưng mình có dừng lại không vì sự thất bại này?
Thay vì trả lời có hay không, mình muốn đem ra 6 câu hỏi dưới đây và có thể chính mình sẽ phải dành thời gian để suy nghĩ.
1. Có phải phương pháp/cách thức giảng dạy của tôi là thực sự hiệu quả và phù hợp với cá nhân của học viên?
2. Tôi có đặt ra các mục tiêu cụ thể và định hướng rõ ràng cho từng giai đoạn không?
3. Tôi có thực sự truyền cảm hứng cho người học hay chỉ quan tâm đến kết quả thông qua những tiêu chuẩn?
4. Tôi có thử nhiều phương pháp khác nhau để giảng dạy hay chỉ sử dụng một phương pháp ?
Viết cho một cuối tuần bận rộn và hỗn độn.
19.02.2017
Giáo viên chúng ta thường mắc một sai lầm đó là rất thích điều khiển. Chúng ta thường không mấy lắng nghe học sinh của mình và đó âu cũng là do hệ quả của một nền giáo dục mà chúng ta phải ghánh chịu. Và bây giờ, xã hội hiện đại với một nền văn minh tiến bộ hơn, văn hóa loài người phát triển làm thay đổi nhiều lĩnh vực trong đó có giáo dục. Giáo viên không còn là người chỉ suốt 45 phút đứng thuyết giảng nữa và học viên cũng không đủ kiên nhẫn để ngồi nghe hết những gì chúng có thể tự tìm thấy bằng Google.
Tôi dám chắc rằng trong số chúng ta, ai cũng đã từng chơi nhảy lò cò một lần khi còn ấu thơ. Trò chơi rất thông dụng này cách đây hơn một thập kỷ trước đã tập luyện cho mỗi chúng ta cách đếm số theo thứ tự từ ít đến nhiều, cách nhảy đúng vào ô chỉ bằng một chân.
Ngày hôm nay, với ý tưởng từ trò nhảy lò cò ngày xưa, tôi muốn chia sẻ một trò chơi (nếu như bạn đang dạy hai chị em), hay cũng có thể là một hoạt động (nếu như bạn chỉ đang dạy một trẻ). Cách chuẩn bị và thực hiện rất đơn giản, nhưng vô cùng hiệu quả.
Một trong rất nhiều lỗi của chúng ta khi bắt đầu buổi học Piano chính là không dành thời gian cho học viên khởi động. Đối với những đứa trẻ từ 8 tuổi trở lên, chúng đã có thể tập chạy scale Đô Trưởng (C dur) một đến hai quãng tám, vậy thì từ khoảng 4 tuổi đến 7 tuổi, chúng nên khởi động như thế nào?
Hầu hết các học viên của tôi đều không có thời gian tập đàn trước khi buổi học Piano diễn ra, có nghĩa là, khi tôi bắt đầu dạy tiết học hôm đó, 90% học viên chạm tay vào cây đàn lần đầu tiên trong ngày, từ hơn 12 giờ ngày hôm trước, cho đến thời điểm chúng gặp tôi ngày hôm sau. Vậy thì, sự khởi động cho các khớp ngón tay được mềm ra và trở nên thoải mái hơn trong việc di chuyển trên các phím đàn nặng và cứng có phải là điều rất cần thiết không?